Firan investeert in eerste waterstofleiding voor regionaal netwerk Deventer

Firan investeert in eerste waterstofleiding voor regionaal netwerk Deventer

Firan, onderdeel van netwerkbedrijf Alliander, investeert in twee gestuurde boringen als onderdeel van het waterstofnetwerk in Deventer. Het is de eerste investering van Firan in waterstofinfrastructuur op een bedrijventerrein.

Het waterstofnetwerk wordt stap voor stap aangelegd. In fase 1 levert Essent waterstof aan Nefit Bosch en Nefit Industrial. In fase 2 wordt het netwerk uitgebreid naar meer bedrijven. De investering die nu wordt gedaan, is alvast een voorbereidende stap voor fase 2, nog voordat fase 1 helemaal klaar is. Dat gebeurt bewust nu, omdat Enexis op dezelfde locatie werkt aan de verzwaring van het elektriciteitsnet. Door de werkzaamheden te combineren, worden kosten bespaard en wordt de omgeving minder belast.

Kritieke verbinding voor verdere uitbreiding

Een gestuurde boring is een manier om leidingen onder de grond aan te leggen zonder de straat open te breken. De 678 meter lange gestuurde boringen vormen de enige plek waar de waterweg kan worden gekruist om toekomstige afnemers op het waterstofnetwerk aan te sluiten. Voor klanten in de regio en voor de bestaande samenwerking van bedrijven is deze voorinvestering een belangrijke stap richting verdere groei van het waterstofnetwerk.

Van lokaal initiatief naar regionaal netwerk

Het waterstofnetwerk Deventer komt voort uit het GROHW-initiatief (Green Oxygen Hydrogen and WasteHeat), dat in 2021 startte met de focus op het terugdringen van CO₂‑uitstoot op industrie- en bedrijventerreinen. Sinds begin 2023 werkt Firan samen met lokale afnemers en Essent aan een regionaal waterstofnetwerk dat goed is uit te breiden voor de verduurzaming van industriële processen.

Aannemer Siers heeft begin januari de opdracht gekregen om met de uitvoering van de gestuurde boringen te starten, in samenwerking met Enexis. Het waterstofnetwerk in Deventer is een van de eerste regionale initiatieven in Nederland waar waterstof wordt toegepast voor de verduurzaming van industriële processen en zwaar transport.

Letter of Support aftakking waterstofnetwerk Deventer

Letter of Support aftakking waterstofnetwerk Deventer

Gezamenlijke oproep bij Expression of Interest voor backbone aftakking Deventer

Het energiesysteem van de toekomst vereist een regionale en lokale aanpak, waarbij een diverse mix van energiedragers een cruciale rol speelt. In Overijssel zien we waterstof als belangrijk onderdeel van deze energiemix en mogelijkheid voor industrie om te verduurzamen. Het project GROHW in Deventer laat zien hoe waterstof decentraal geproduceerd kan worden, in een open netwerk waarbij ook de vrijkomende restwarmte en zuurstof benut worden.

Vanuit de praktijkervaring in Deventer dragen we graag bij aan de verdere ontwikkeling rond regionale waterstof. Het karakter van het GROHW-initiatief met alle deelnemende bedrijven, netontwikkelaars en overheden biedt hiervoor een unieke kans.

Waterstof speelt een onmisbare rol in het verduurzamen van de cluster 6 industrie in Deventer, en andere energie-intensieve bedrijven. Daarnaast zijn duurzame warmtebronnen in Deventer zeer beperkt beschikbaar; er is lokaal geen restwarmte van de industrie of afvalverwerking. Daarmee zal in Deventer de warmtevraag ingevuld moeten worden door een combinatie van elektrificatie, waterstof en biogas. Daarin zien we voor waterstof een mogelijke rol als energiebron voor (de piekbelasting) van warmtenetten. De aansluiting van het lokale waterstofnetwerk in Deventer op de landelijke waterstofbackbone is een enorme kans voor de verduurzaming en economische ontwikkeling van de stad en de regio.

De aftakking op de backbone naar Deventer is opgenomen in de provinciale Energievisie (2025).

Vanwege het belang van het grootschalig ontsluiten van de regio Deventer via het landelijke waterstofnet is deze aftakking daarnaast ook opgenomen als pMIEK 2.0 project. En wordt gesproken over een landelijke nMIEK status voor de voorziene aftakkingen in Overijssel, waaronder Deventer.

Aftakking op de backbone

Deze Expression of Interest is door de grootste deelnemer, AsfaltNu Deventer, ingevuld. Aanvullend hoort daar de voorziene vraag naar waterstof voor Deventer als geheel bij. De koppeling met het landelijke waterstofnetwerk van Hynetwork moet aan de volledige vraag kunnen voldoen voor het regionale waterstofnetwerk Deventer.

Het waterstofnetwerk Deventer zal in eerste instantie een waterstof distributienetwerk zijn zonder koppeling op het landelijke netwerk. In een tweede projectfase, uitgevoerd in (2027/2028), zullen er meer afnemers en invoeders aangesloten worden en de totale afname groeien. Per 2032 zal er een koppeling met het landelijke waterstofnetwerk gewenst zijn. De groeiende regionale vraag en daaraan gekoppelde uitbreidingen van de waterstof distributie infrastructuur maken een koppeling met het landelijke waterstofnetwerk noodzakelijk. Het bestaande lokale waterstofnetwerk begint dan met zowel invoeding als afname van de backbone. Wij verwachten dat waterstof een grote rol gaat spelen in het energiesysteem van Deventer. Met name in de industrie en logistiek, met een mogelijke rol als duurzaam gas in de gebouwde omgeving.

Vraag verwachting

De verwachte vraag en capaciteit van het netwerk zijn de totaalsom van meerdere potentiële afnemers in de gemeente Deventer. We zien hierin een groeipad vanaf 2032 tot 2050. Hierin is de vraag van de aan GROHW gelieerde bedrijven als startpunt genomen. Voor latere fases is een schatting gemaakt van de vraag vanuit de groei van het bedrijfsleven en bedrijventerrein in Deventer, waterstof in mobiliteit op de weg en de binnenvaart en de potentiële rol van waterstof in (het piekverbruik van) warmtenetten in de gebouwde omgeving.

Onze inschatting van het groeipad:

  • 2032: 140 (MW); 191 (GWh)
  • 2035: 240 (MW); 252 (GWh)
  • 2040: 300 (MW); 350 (GWh)
  • 2050: 350 (MW); 550 (GWh)

Namens AsfaltNu, Firan, Essent, Enexis, Nefit Bosch, Nefit Industrial, gemeente Deventer en provincie Overijssel.

Ondertekening van deze gezamenlijke coverletter bij de EOI tijdens de opening van het waterstof R&D lab van Nefit Bosch in Deventer.

Eerste waterstof geleverd in uniek project in Deventer

Eerste waterstof geleverd in uniek project in Deventer

Onderzoekscentrum Nefit Bosch officieel in gebruik genomen

Verwarmingsproducent Nefit Bosch test in Deventer verwarmingstoestellen die op waterstof werken. De benodigde waterstof wordt door Essent met een tankwagen aangevoerd, en gedistribueerd via een waterstofontvangststation. Ondertussen werken Essent, Firan en Witteveen+Bos hard aan verdere opschaling van GROHW (‘Green Oxygen Hydrogen and Wasteheat’). Eind 2026 moet hier het eerste deel van een lokaal waterstofnetwerk liggen waar ook andere bedrijven in de omgeving gebruik van kunnen maken – een unicum in Nederland.

“Veel waterstof-initiatieven zijn groot en complex. Wij kiezen hier bewust voor een praktische aanpak: leveren, testen, leren en vervolgens verder opschalen”, zegt Maarten Moolhuysen, directeur waterstof bij Essent. “Voor Essent is dit de start van de levering van waterstof voor de industrie – in eerste instantie aan Nefit Bosch. We verwachten snel meer lokale bedrijven te contracteren, zodat we verder kunnen groeien.”

Markus Baumeister, directeur R&D van Nefit Bosch, is erg blij met deze oplossing. “We zijn hier onder andere duurtesten aan het doen voor onze nieuwe cv-ketels die op waterstof werken. Dat doen we voor meer dan 120 toestellen voor de hele Europese markt, hierdoor hebben we een permanente aanvoer van waterstof nodig. Het is mooi dat dat op deze manier is gelukt.”

Lokale elektrolyser

In de eerste fase levert Essent groene waterstof die per tankwagen wordt aangevoerd. Parallel hieraan werkt Firan aan een lokaal distributienetwerk, zodat ook andere bedrijven in het gebied op termijn van waterstof voorzien kunnen worden. Daarnaast wil Essent op het terrein van Nefit Bosch een elektrolyser van 2,5 megawatt bouwen, die groene stroom uit de regio omzet in waterstof. Het plan is om de restwarmte en de zuurstof die vrijkomen bij de elektrolyse eveneens lokaal in te zetten. De elektrolyser heeft deze zomer vijf miljoen euro aan rijkssubsidie ontvangen. Het definitieve investeringsbesluit voor deze elektrolyser wordt dit najaar genomen.

De keuze voor een decentraal netwerk is uniek, zegt Benjamin Pilzer van Firan. “We realiseren hiermee niet alleen een lokale waterstofketen, maar zetten ook een krachtig voorbeeld neer van een decentraal en schaalbaar energienetwerk dat toepasbaar is in andere regio’s in Nederland. Dat maakt dit project zo bijzonder. Ik ben dan ook trots dat Firan hierin een voortrekkersrol vervult.”

“Goed om te zien dat de partners zover gekomen zijn met GROHW, het initiatief dat ons bedrijf in 2018 heeft opgezet”, aldus Raphaël van der Velde, Business Unit Manager Energiesystemen bij Witteveen+Bos. “Het begon als een blauwdruk voor een schaalbaar ontwerp dat breed toepasbaar is. Eerst met een pilot om zowel warmte als waterstof te benutten voor gebouwverwarming. En dan nu met een full-scale installatie voor groene waterstof en in een later stadium zuurstofproductie voor de lokale industrie.”

GROHW gepresenteerd bij Nationaal Waterstof Programma

GROHW gepresenteerd bij Nationaal Waterstof Programma

Afgelopen week presenteerde Lisa van Lieshout, Hydrogen Business Developer  Essent, GROHW bij het afsluitende evenement voor ’24 van het Nationaal Waterstof Programma (NWP). In het NWP werken de overheid en de waterstofsector samen aan het onderzoeken en stimuleren van de bijdrage van waterstof  voor de energietransitie. Het in december gehouden evenement richtte zich onder andere op succesfactoren voor waterstofhubs, waarbij GROHW als lokale groene waterstofketen één van de koplopers is.

Leren door te doen

De recente aftrap van de uitrol in Deventer maakte GROHW tot een interessant onderwerp voor het programma. Een breed gezelschap met vertegenwoordigers van onder andere Topsector Energie, Topsector Chemie, RVO, TNO, Gasunie en ontwikkelingsmaatschappijen zoals BOM was naar het NWP-evenement gekomen. Essent was uitgenodigd om als partner van GROHW de uitdagingen en succesfactoren te belichten. Wat Lisa betreft vormen doen en samenwerken de kern: “Moraal van het verhaal is dat wij met elkaar leren door te doen. Als groene waterstofketen is GROHW een mooi voorbeeld van samenwerking vanuit dezelfde visie. De commerciële uitrol, en alles wat wij aan uitdagingen tegenkomen, kan een goede blauwdruk bieden voor toekomstige waterstofhubs.”

Snellere ontwikkeling

In Nederland staan er ruim 350 waterstofinitiatieven op de Nationale Waterstofkaart. Daarvan staan decentrale waterstofketens, met lokale productie en lokaal verbruik, sterk in de belangstelling. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat lokale concepten zoals waterstofhubs zich sneller kunnen ontwikkelen dan grootschalige centrale oplossingen. Lokale waterstofhubs dragen ook bij aan vermindering van de langdurige netcongestie door minder belasting van het elektriciteitsnetwerk. De crux van lokale waterstofnetwerken is niet de techniek, maar samenwerking over de leverketen. Bedrijven moeten zich in een consortium willen en kunnen verenigen om, rekening houdend met elkaars randvoorwaarden en mogelijkheden, een vitale groene waterstofketen tot stand te brengen.

Ketenregie en governance

Bij de presentatie werd de heldere rolverdeling binnen GROHW als een sterke factor gezien. Lisa: “Wat vooral aansprak was de governance structuur waarin rollen en verantwoordelijkheden goed uitgekristalliseerd zijn. Zo heb je een initiatiefnemer nodig die beweging brengt, wat bij GROHW  ingenieursbureau Witteveen+Bos is, maar ook een partij die de fysieke distributie beheert, wat Firan als waterstof-infraspecialist invult. Essent is verantwoordelijk voor de levering van groene waterstof. En samen passen wij het totaal zoveel mogelijk aan op de randvoorwaarden van Nefit Bosch als industriële afnemer. Marketingbureau Brandeniers is daarbij de spil in communicatie naar de markt, aangezien groei naar meer aansluitingen een essentiële factor voor GROHW is.”

Meer weten over GROHW?

Meer weten over de snelle ontwikkeling en de verdere uitrol van GROHW in 2025? Stuur een bericht naar [email protected] of schrijf je in voor de driemaandelijkse nieuwsbrief GROHW UP.

Bouw GROHW-waterstofontvangststation gestart bij Nefit Bosch in Deventer

Bouw GROHW-waterstofontvangststation gestart bij Nefit Bosch in Deventer

Bij  Nefit Bosch is de bouw van een waterstofontvangststation gestart als aftrap van de realisatie van ‘s werelds eerste open lokale groene waterstofketen voor de industrie: GROHW. De bouw van het ontvangststation markeert een belangrijk moment in de unieke samenwerking tussen energiebedrijf Essent, industriële afnemer Nefit Bosch, infraspecialist voor waterstof Firan en initiatiefnemer Witteveen+Bos.

Duurzaam toekomstperspectief

Wat de partners verenigt in GROHW is het omarmen van waterstof als lange-termijn bedrijfsstrategie. De bereidheid om vandaag te investeren in het duurzame toekomstperspectief van groene waterstof is kenmerkend voor elk van hen. Voor Nefit Bosch komt het project precies op het goede moment. Markus Baumeister, Director Engineering Nefit Bosch: “In Deventer openen wij volgend jaar een compleet vernieuwd wereldwijd R&D Center, waarbij het duurtesten van nieuwe modellen waterstof cv-ketels een speerpunt vormt. Afwachten is voor ons geen optie. Daarom is het fantastisch dat wij met Essent en de andere partners binnen GROHW echt samenwerken zo snel en bedrijfszeker mogelijk de onmisbare waterstof aangeleverd te krijgen! ”

Open lokale groene waterstofketen

Het waterstofontvangststation van Essent bestaat onder meer uit een 17 meter hoge buffertank waar de met tankwagens aangevoerde groene waterstof in opgeslagen wordt. Terwijl er gewerkt wordt aan de oplevering in februari volgend jaar, samen met de opening van het nieuwe Bosch R&D Center, is de volgende stap al in voorbereiding. Naast het ontvangststation wordt komend jaar ook een 2,5 MW elektrolyser gebouwd, die uit lokaal en regionaal geproduceerde duurzame elektriciteit groene waterstof maakt. Bas van der Stelt, Hydrogen Business Developer Essent: “Met de elektrolyser completeren wij de waterstofketen, zodat productie, distributie en verbruik lokaal afgehandeld worden. Voor Essent is dit de kickstart van ons portfolio van waterstof voor de industrie.”

Samenwerking over de hele keten

Anders dan veel andere waterstofprojecten, is GROHW concreet in uitvoering. Raphaël van der Velde van ingenieursbureau Witteveen+Bos: “Als initiatiefnemer zijn wij echt trots dat de bouw gestart is en dat de complete GROHW groene waterstofketen de komende jaren gerealiseerd gaat worden. Naast waterstof is het ook de bedoeling om de zuurstof en restwarmte van de waterstofproductie lokaal te benutten.” Senior Business Developer Hydrogen Benjamin Pilzer van Firan: “Wij investeren in de aanleg van een open waterstofdistributienetwerk waar geïnteresseerde bedrijven zoals Nefit Industrial, AsfaltNu of Rotovia op aangesloten kunnen worden. Voor de toekomst verkennen wij aansluiting op de Backbone, het landelijke waterstofnetwerk, voor schaalvergroting en leverzekerheid.”