De wereld een beetje mooier maken

De wereld een beetje mooier maken

Als er iets bij innovatie essentieel is, dan is dat wel communicatie. Hoe maak je duidelijk waar het over gaat, als iets nog niet bestaat? Marketingbureau Brandeniers uit Deventer nam deze uitdaging aan en is er vanaf het begin vol voor gegaan. Inmiddels heeft GROHW een sterke eigen plek veroverd en staat het in het brandpunt van de belangstelling met het Regionaal Waterstof Congres. Wat de bevlogen Brandeniers betreft een mijlpaal in hun missie om als bureau zinvol bezig te zijn. Frank Rubingh, eigenaar en online strateeg : “De wereld een beetje mooier maken met wat je kan, dat is waar we voor gaan.”

Jongleren onder het lopen

Er is nog geen concreet beeld of verhaal en al helemaal geen merk, maar de opdracht is publiek draagvlak realiseren en ‘believers’ en ambassadeurs aan een meerjarenproject binden. Hoe pak je dat dan aan? Hoe geef je een concept dat ontwikkeld wordt vanuit een consortium met een grote diversiteit aan bedrijven en kennisinstellingen een eigen gezicht en een eigen domein? Eigenaar en creative director Koen Rubingh vertelt: “Hoewel ik nog niet precies wist hoe het eruit ging zien en hoe het ging werken, hadden wij al vrij snel voor onszelf duidelijk dat het een project was dat schaalbaar moest zijn, waar een blauwdruk van kwam en wat eventueel op andere plekken herhaald kon worden. Maar veel is tijdens het project in de samenwerking tot stand gekomen.” 

Van techniek naar communicatie

Frank Rubingh: “We zijn in het begin langs alle partners gegaan om op te halen wat zij in het merk willen terugzien. De ontwerpfase van GROHW, Fase 1, was een stevige uitdaging omdat iedereen, van startup tot gevestigde corporate en alles daartussenin, elkaar moet vinden in het ontwikkelen van iets totaal nieuws. Koen: “Als jonge ondernemers staan wij met twee poten in de klei en willen we mooie dingen maken, maar die eerste fase vergde serieus veel intensieve meetings. En dat is ook wel logisch gezien de complexiteit. Malouke Meijer, content marketeer: “De rode draad is wel het overbruggen van techniek en communicatie om een helder verhaal op de buitenwereld over te brengen. Wel mooi hoe we daar binnen GROHW samen in geslaagd zijn.” 

Blijvende impact met One to Zero

Boven GROHW hangt het keurmerk One To Zero, wat staat voor ‘Samen naar nul uitstoot’. Koen legt uit: “Toen wij de gedachtegang hoorden tijdens de kick-off bij Witteveen+Bos, dachten wij dit is één project waar nog een overkoepelend concept bij moet, zodat daar ook nieuwe projecten onder kunnen vallen. Met One To Zero – als manifest om nú actie te ondernemen – sorteren wij voor op alle mogelijke opties richting de toekomst. GROHW is nog maar de eerste stap binnen de energietransitie. Wat Frank betreft biedt Brandeniers ook een blauwdruk voor communicatie: “Met GROHW en One to Zero hebben wij iets van betekenis ontwikkeld, iets waarmee je de wereld een stukje mooier kunt maken. Daarom bieden wij het hele pakket ook graag aan anderen aan. Het leek ons mooi om een soort gereedschapskist te hebben waar bureaus en bedrijvenclusters gebruik van kunnen maken”. “Het is gewoon ook duurzaam als niet iedereen voor zich opnieuw hoeft te beginnen”, vult Malouke aan.

Van betekenis zijn

Als groeiend (digitaal) marketingbureau was Brandeniers in 2019 in de fase aangeland waarin zij konden kiezen uit het vele werk dat op hen afkwam. Om met wat je als bedrijf in huis hebt niet alleen je vak uit te oefenen, maar ook nog positieve impact op je directe omgeving te hebben, dat werd de richting die nog steeds de drijfveer van het marketingbureau uit Deventer is. Dit viel samen met de zoektocht naar een communicatiepartner vanuit de initiatiefnemers van GROHW. Wat Brandeniers betreft was het overduidelijk om hieraan te willen bijdragen. Begin 2020 vond de aftrap van GROHW plaats met de opstart van Fase 1.

Het Regionaal Waterstof Congres

Het GROHW Regionaal Waterstof Congres is wat Frank betreft wel de kers op de taart: “Het doel was om naamsbekendheid en draagvlak te realiseren voor GROHW. Samen met Bart als senior content strateeg hebben wij daar naartoe gebouwd. Als je dan ziet dat er vertegenwoordigers van provincie, gemeenten en RVO naartoe komen, maar ook van kennisinstellingen, vooraanstaande clubs en koepels in gebiedsbeheer en energietransitie, dan zijn we daar goed in geslaagd. Als merk hebben we GROHW van A tot Z kunnen neerzetten met design, sterke inhoud en het waterstof congres. Bij zo’n evenement moet alles goed in elkaar vallen. Aankleding, audiovisuele middelen, goede sprekers, catering en natuurlijk het moment van in werking stellen van het waterstofnetwerk. Wij kijken echt uit naar 30 maart om GROHW op een spetterende wijze over het voetlicht te brengen bij een hoogwaardig publiek!” 

Ook bij het congres zijn?

Wil je ook kennis opdoen van de inzichten en de ontwikkeling van het lokale groene waterstofnetwerk in Deventer? Dat kan nog, maar wees wel op tijd met aanmelden: GROHW Regionaal Waterstof Congres ’23 | GROHW Wie weet tot ziens bij het GROHW Regionaal Waterstof Congres.

 

Op de hoogte blijven? Schrijf je in voor de GROHW Nieuwsbrief:

Met betrekking tot waterstof ben ik:(Vereist)
Witteveen + Bos founding partner van GROHW

Witteveen + Bos founding partner van GROHW

Van visie tot realisatie

Sinds de officiële start van GROHW in 2020 lijkt de gedachte achter een decentraal waterstofnetwerk alleen maar logischer te worden. Een complete keten van lokale opwekking en lokale toepassing tot transparante exploitatie klinkt voor de hand liggend, maar zoals bij veel grote innovaties ging daar een lange zoektocht aan vooraf. Bij Witteveen+Bos zette Fenna van de Watering in 2018, samen met Raphaël van der Velde, de eerste stappen in de spreekwoordelijke reis van 1000 mijl.

Waterstof als nieuw platform

Vanuit haar scheikundestudie en promotie op het thema Energieopslag werkt Fenna als ‘waterstof-enthousiast’, zoals zij het zelf noemt, bij raadgevend ingenieursbureau Witteveen+Bos in de business unit Energiesystemen. Toen zij 4,5 jaar geleden met Raphael als leidinggevende het onderdeel Waterstof opzette, moest dit vrijwel vanaf de grond opgebouwd worden. Fenna: “Toen ik hier begon, hadden wij nauwelijks projecten in waterstof. Inmiddels hebben we een mooi portfolio opgebouwd, waar GROHW een schitterend voorbeeld van is. Ik ben gespecialiseerd in waterstof en groepsleider Innovatie Duurzame Gassen, wat breder ligt dan waterstof, denk bijvoorbeeld ook aan groene zuurstof of CO2.”

Groeiproces van GROHW

“Vanuit Witteveen+Bos zijn Raphaël en ik gaan zoeken naar wat en hoe wij als bedrijf meerwaarde konden bieden op het gebied van waterstof. We zijn met heel veel mensen gaan praten via allerlei netwerken om te kijken wat voor vragen er leefden en welke bruggen er te slaan waren. Initieel wilden wij een samenwerking aangaan met een startup die een concrete toepassing in waterstof had, zodat wij de techniek snel konden laten zien en daarvan konden leren. Daarvoor hadden wij de veerpont bij Deventer als demonstratieproject op het oog, maar voor ons als systeemintegratoren bleek al snel dat de toepassing alleen niet genoeg was: je hebt ook productie van groene waterstof nodig. Liefst lokaal zodat je zo min mogelijk transport en distributie nodig hebt, wat op zich al een hele innovatie vereist. Zo zijn wij weer met verschillende partijen gaan praten en is de visie van een compleet waterstofnetwerk ontstaan. Het pontje over de IJssel is gaandeweg vervangen door de toepassingen die wij in de Gasfabriek met de live pilot demonstreren.”

Maatschappelijke waarde

De maatschappelijke bijdrage van GROHW overstijgt de techniek waar nu natuurlijk veel aandacht voor is. Door het lokale systeem over de gehele waardeketen krijgt een regio zelfbeschikking over een essentiële factor voor welzijn en welvaart: groene energie. Naast Deventer zijn er steeds meer steden die met verstopping van de grote elektriciteitsnetwerken (netcongestie) te maken hebben. Dit zal alleen maar meer worden, gezien de explosieve inzet van zon- en windenergie door burgers en bedrijven, maar ook door de doelstellingen in de RES vanuit de Gemeente. GROHW biedt een bouwsteen om de toenemende netcongestie tegen te gaan met lokale opwek, uitwisseling en gebruik. Fenna: “GROHW komt voort uit het streven naar maatschappelijke waarde bij Witteveen+Bos. Wat wij hiervan leren, leggen wij vast in een Blueprint met als doel om herhaling op andere plaatsen in de wereld sneller en effectiever te laten plaatsvinden. De ontwikkelingsfase kan dan veel sneller, efficiënter en daarmee goedkoper!”

Innovatieve roller coaster

Na een intensieve fase van 1,5 jaar lukte het Fenna en Raphaël om de benodigde partners in de keten bij elkaar te krijgen: “Wij hadden echt zo hard gewerkt om het van de grond te krijgen dat toen de Asfaltcentrale als eerste zei: ‘Wat ons betreft doen wij mee’ de tranen bijna in de ogen schoten. Eindelijk hadden wij steun! Hiermee konden wij ook andere onmisbare partners binnenhalen. Begin 2020 kregen wij regionale subsidie toegekend en moesten wij onze visie gaan waarmaken. Toen bleek echt hoe complex alle onderlinge afhankelijkheden in het systeem waren. Leveringszekerheid, kosten, verbruik, locatie, duurzaamheid – en niet te vergeten veiligheid en vergunningen – hebben elk een impact op de haalbaarheid van je systeem. Zo blijkt transport over weg de kosten op te jagen, helemaal als door de wetgeving waterstof niet overal vervoerd mag worden en je dus een omweg moet maken. Als je dan de waterstofproductie dichtbij de gebruikers brengt, heb je weer met vergunningen en beschikbare ruimte te maken”, aldus Fenna

Live in Deventer

Het project verliep zo succesvol dat in 2021 Europese subsidie werd verstrekt voor de vervolgfase: GROHW 2. In de herfst dit jaar gaat het waterstofnetwerk live in Deventer. Wat Fenna betreft komt de derde fase dan al in zicht: “GROHW 2 is de demonstratie van het concept. Die is onmisbaar om de stap naar GROHW 3 te maken: een waterstofsysteem op Megawattniveau geschikt voor industrie en mobiliteit. Terugkijkend vind ik dat wij als partners echt van elkaar geleerd hebben. Vooral omdat de werkelijkheid veel complexer is dan je beseft. Ik ben heel benieuwd naar de live-demonstratie, maar ik weet zeker dat we hiermee een uitstekende springplank naar de volgende fase hebben!”

Lees meer artikelen over GROHW 

Op de hoogte blijven? Schrijf je in voor de GROHW Nieuwsbrief

HanzeNet ontwikkelt digitaal energiehandelsplatform

HanzeNet ontwikkelt digitaal energiehandelsplatform

Oplossing voor miljarden aan infrastructuurkosten

HanzeNet brengt lokaal vraag en aanbod bij elkaar door productie, opslag en distributie op elkaar af te stemmen. Medeoprichter en directeur Willem Poterman vertelt hoe het begon: “Wij hoorden van een netbeheerder dat door alle lokale opwek het elektriciteitsnetwerk verkeerdom belast wordt. Om de toevoer aan te kunnen moeten er dikkere kabels bij eindgebruikers de grond in, wat in 10 jaar tijd 80 miljard Euro gaat kosten. Toen dachten wij: ‘Dat kan anders! Bijvoorbeeld door te zorgen dat lokale opwek ook  lokaal verbruikt wordt’. Zo zijn wij op de HanzeBox gekomen.”

 Lokaal energie verhandelen

Om de oplopende netcongestie tegen te gaan, heeft de Deventerse tech-startup een digitaal handelsplatform ontwikkeld dat de transitie naar een lokale deeleconomie ondersteunt. De opgewekte energie gaat dan niet het volledige netwerk op, maar wordt direct in de wijk of buurt aangewend. Willem Poterman: “Technisch is het nu mogelijk om energie te verhandelen tussen mensen die stroom over hebben en anderen die precies op dat moment elektriciteit nodig hebben. Hiermee lopen wij vooruit op de regelgeving aangezien particulieren onderling niet in energie mogen handelen. Bedrijven mogen dat wel, zoals dat bij GROHW straks het geval is. Eind dit jaar zullen naar verwachting energiecoöperaties energie mogen verhandelen tussen de leden. Een recente wijziging in de woonwet maakt het voor woningcorporaties mogelijk deel te nemen in een energiecoöperatie.”                      

Hanzebox bij steeds meer woningen in de kast

De HanzeBox is een slim, klein kastje dat de koppeling legt tussen het verbruik in kubieke meters en kilowatturen en het digitale handelsplatform. “Via smartphone, tablet en PC biedt de HanzeBox-app real-time zicht op stroomverbruik, opwek, teruglevering en gasverbruik. Vaak komen mensen er dan achter dat zij veel meer verbruiken dan ze dachten. Dit komt door alle printers, tv’s en set top boxen aan te laten staan en telefoon- en laptopladers in het stopcontact te laten zitten. Dit noemen we “sluipverbruik”. Jaarlijks kun je ruim 400 Euro besparen als je die uitzet. Om die reden hebben wij bij energiecorporatie LochemEnergie ruim 300 HanzeBoxen in de meterkast van leden hangen. Bij 100 daarvan wordt ook aan uitruil van energie gedaan: zonder geld, want het is nog niet toegestaan. Voor een woningcorporatie in Groningen gaan wij de HanzeBox in sociale huurwoningen plaatsen omdat steeds meer mensen moeite hebben om de energierekening te betalen (energiearmoede). Hiervoor ontwikkelen wij ook ‘slimme meldingen’ en duidelijke visualisering”, aldus Willem.

 Elke wijk een supersnelle Blockchain

Alle transacties en datatransport gaan via een eigen blockchain, Validana. Willem legt uit hoe het werkt: “Om transparant en veilig te werken, hebben wij een eigen blockchain ontworpen die schaalbaar is. Het moet namelijk ook goed werken als er steeds meer deelnemers komen. De schaalbaarheid van ons op deze blockchain gebaseerde energiehandelssysteem vormde de basis van een afstudeerthesis bij de Universiteit Twente.  Blockchain moet je zien als een keten van blokjes die een soort kluisje zijn, waarbij data als pakketjes door de keten gaan. Zodra alle deelnemers via hun HanzeBox transacties hebben goedgekeurd, gaan die in een kluisje en gaat die op slot: er kan niets meer gewijzigd worden. Je kan dus niet sjoemelen met blockchain. Het gebeurt allemaal automatisch via keuzes die je op de HanzeBox instelt. Die handelt vervolgens alles af. Elke buurt of wijk krijgt een eigen blockchain zodat die heel snel is.”

Aansluiting op GROHW

“Omdat ze bij Witteveen + Bos wisten waar wij mee bezig waren, werden wij via Raphaël van der Velde al vrij snel bij het begin van GROHW betrokken. Met onze technologie kunnen wij – naast kilowatturen – alle gassen meten, of het nu waterstof, zuurstof of aardgas is. Met ons platform sluiten wij aan op de inkomende groene stroom, de waterstof die met de elektrolyser van MTSA geproduceerd wordt en de hoeveelheid gas en waterstof die de superhybride warmtepompen van Cooll verbruiken. Alle transacties moeten ook een koppeling naar HvE krijgen, aangezien zij de exploitatie van het waterstofnetwerk op levensvatbaarheid gaan onderzoeken. Op dit moment zijn wij bezig de systeemarchitectuur voor GROHW te evalueren en de koppeling met data uit de sensoren van de componenten van de andere partners in te richten. Zo vallen de verschillende ontwikkeltrajecten steeds meer samen en heeft elk traject ook direct impact op de rest. We werken steeds nauwer samen in opeenvolgende stappen naar de pilot in Deventer dit najaar.”

MTSA Technopower levert groene waterstofproductiestation GROHW

MTSA Technopower levert groene waterstofproductiestation GROHW

Van groene stroom naar groene waterstof

Bij MTSA Technopower in Arnhem wordt hard gewerkt aan de oplevering van het groene waterstofproductiestation dat voor de test in Deventer gebruikt zal worden. MTSA is een technologiebedrijf dat specialist is in ontwerpen en bouwen van klantspecifieke industriële installaties. Met decennia aan ervaring is het bedrijf een koploper in waterstoftechnologie, van groene stroom naar waterstof maar ook andersom: van groene waterstof naar stroom. Rob van der Sluis van MTSA legt uit wat erbij komt kijken om de 50kW Elektrolyser dit jaar te integreren in de veldtest van GROHW.

GROHW blijft versnellen en gaat door naar fase 2: een demonstratie

GROHW blijft versnellen en gaat door naar fase 2: een demonstratie

Het collectief GROHW heeft de tweede subsidietoekenning gekregen via het OP Oost programma REACT EU. Door toekenning wordt een eerste demonstratie van het gehele waterstofsysteem mogelijk gemaakt, waarmee een bijdrage wordt geleverd aan verduurzaming op lokale schaal. Het samenwerkingsverband van lokale bedrijven en instellingen blijft haar krachten bundelen om de energietransitie te versnellen.

 In GROHW fase 2 demonstreert het samenwerkingsverband de inzichten en uitkomsten uit fase 1 in meerdere testopstellingen. Deze demonstratie dient twee doelstellingen: de eerste doelstelling is het in de praktijk demonstreren van een (decentraal aangestuurd) 50 kW-waterstofsysteem over de gehele keten: van groene stroomproductie tot afname van de geproduceerde waterstof en warmte. De tweede doelstelling van het project is het in de praktijk toepassen van een gecertificeerde veldtest unit van zeer energiezuinige (aard)gasgestookte adsorptiewarmtepompen (TRL8). Deze gaan ook deels in de testopstelling onder doelstelling 1 op waterstof draaien. Er worden 20 tot 30 warmtepompen gebouwd die in woningen in Oost-Nederland worden getest.

Deventer als pilotlocatie

De stad Deventer is de pilotlocatie van het gehele waterstofsysteem. Eerst worden de voor het systeem ontwikkelde componenten in een veilige omgeving getest en samengevoegd tot een volledig systeem in Arnhem, waarna deze vervolgens in Deventer als demonstratie worden samengebracht tot een groen waterstofsysteem. Dit groene waterstofsysteem bestaat uit zonnepanelen gekoppeld aan een elektrolyser. De elektrolyser zet de groene stroom om in groene waterstof, zuurstof en warmte waarbij de waterstof als energiebuffer wordt opgeslagen. Gedurende de winter levert de gasgestookte adsorptiewarmtepomp efficiënt opgewekte warmte aan een kantoor op het terrein van De Gasfabriek. In de zomermaanden wordt waterstof geleverd voor een eerste pilot met een waterstofbrander bij AsfaltNU in Deventer. De toekenning van de subsidie is een erkenning van de ingeslagen weg. De eerste werkzaamheden voor fase 2 zijn inmiddels al van start gegaan.

Met GROHW versnellen we de energietransitie

Naar aanleiding van de Regionale Energiestrategieën (RES) en lokale duurzaamheidsambities zullen er in Oost-Nederland binnen afzienbare tijd honderden windturbines en duizenden hectares zonnepanelen geïnstalleerd en in gebruik genomen moeten worden. Tegelijkertijd geven regionale netbeheerders aan dat het elektriciteitsnet op dit moment (bijna) aan haar maximum transportcapaciteit zit (netcongestie). In Oost-Nederland zal er daarom de komende jaren een significante behoefte zijn aan lokale energieopslagsystemen, ook wel bekend als ‘energiebuffers’. Waterstof kan deze energiebufferfunctie vervullen. Sinds begin 2020 loopt het GROHW (GRoene Oxygen, Hydrogen en Wasteheat) project in Deventer, waarin een digitale blauwdruk is gemaakt om waterstof op lokale schaal als ‘energiebuffer’ te kunnen gebruiken. Het doel van GROHW is het ontwerpen en realiseren van een decentraal groen waterstofsysteem op megawattschaal die de energietransitie helpt te versnellen door netcongestie te verminderen. Alle partners zijn afkomstig uit Oost-Nederland en zijn trots op het lokale regionale karakter van dit project. Hiermee zetten zij zich in om de energietransitie te versnellen.

Samen versnellen

De deelnemende partijen zijn voorloper in eigen branche en delen hun kennis en ervaring in dit project. Zij voelen de verantwoordelijkheid om het voortouw te nemen door te verkennen en experimenteren. Het samenwerkingsverband bestaat tijdens fase 1 en 2 uit een veelzijdige samenstelling aan deelnemers, namelijk:

Engineers/adviseurs

 Gebruikersgroep

Handelsplatform ontwikkelaar

Marketing

Hogescholen

Gefinancierd en ondersteund door